Atopowe zapalenie skóry


atopowe zapalenie skóry

 

Atopowe zapalenie skóry jest następstwem uszkodzenia ochronnej bariery naskórkowej, któremu towarzyszy nadprodukcja immunoglobulin klasy E. Skóra osób z AZS   jest inna, nawet w obszarach niezmienionych chorobowo, w których występują nacieki zapalne i zwiększona liczba mastocytów. Częstość schorzenia to nawet 10% populacji. AZS pojawia się zazwyczaj  w okresie dzieciństwa, przeważająca liczba przypadków dotyczy dzieci do lat 5.  Choroba jest przewlekła i nawrotowa, z tendencją do ustępowania w wieku dorosłym. Wyróżnia się 2 główne fazy kliniczne choroby.

Fazy kliniczne

  1. Typ wypryskowaty  – niemowlęta i małe dzieci – głównie twarz i odsiebne części kończyn
  2. Typ liszajowaty – dzieci, młodzież i dorośli – głównie doły łokciowe i podkolanowe

 

U wielu chorych dochodzi do rozwoju innych chorób alergicznych np. alergicznego nieżytu nosa lub astmy. W patogenezie AZS ważne są czynniki genetyczne, gdy jedno z rodziców choruje, prawdopodobieństwo wystąpienie choroby u dziecka wynosi 30%. Atopowe zapalenie skóry jest chorobą niezmiernie dokuczliwą, w której podstawową dolegliwością jest uporczywy świąd. W ciężkich przypadkach całkowicie zaburza on normalne funkcjonowanie chorego. Uporczywy, silny świąd jest niekiedy dolegliwością cięższą od ostrych bólów  występujących w innych chorobach. Nigdy nie mija, jak już to na chwilę. Chory zmuszony jest do ciągłego drapania, uszkadza skórę, pojawiają się krwawienia i wtórne zakażenia. Na szczęście ciężkie przypadki to rzadkość, istnieją też nowoczesne metody leczenia znacznie łagodzące przebieg choroby.

Kryteria rozpoznania AZS

Rozpoznanie AZS opiera się o kryteria podstawowe ( większe) i kryteria mniejsze, opracowane przez przez 2 badaczy – Hanifina i Rajkę. Warunkiem rozpoznania choroby jest stwierdzenie u pacjenta co najmniej 3 kryteriów podstawowych, kryteria  mniejsze mają wartość uzupełniającą.

Kryteria podstawowe

  1. Świąd
  2. Przewlekły, nawrotowy przebieg
  3. Wywiad atopowy u chorego i/lub członków rodziny
  4. Typowe umiejscowienie zmian skórnych

Kryteria mniejsze

  1. Wczesny początek zmian
  2. Podwyższony poziom IgE
  3. Nietolerancja wełny
  4. Nietolerancja pokarmu
  5. Dodatnie wyniki skórnych testów punktowych
  6. Nawracające zakażenia skóry
  7. Nawrotowe zapalenie spojówek
  8. Rogowacenie mieszkowe
  9. Nadmierne rogowacenie skóry
  10. Wyprysk rąk
  11. Wyprysk sutków
  12. Pityriasis alba ( łupież biały)
  13. Chelitis ( zajady)
  14. Podkreślenie mieszków włosowych
  15. Biały dermografizm
  16. Świąd skóry po spoceniu
  17. Przebarwienie skóry wokół oczu
  18. Zaostrzenie po stresie
  19. Stożek rogówki ( keratokonus)
  20. Zaćma
  21. Objaw Denni-Morgana ( fałd oczny)
  22. Przedni fałd szyjny
  23. Rumień twarzy

 

Leczenie AZS

W leczeniu AZS opracowano 3 linie „obronne”. Podstawowa linia terapeutyczna jest pierwszą z nich, gdy nie udaje się opanować choroby, sięgamy po linię drugą – miejscowe leczenie przeciwzapalne, gdy i to nie działa  –  sięgamy po oręż najcięższego kalibru, czyli leczenie systemowe .

Podstawowa linia terapeutyczna

  1. Edukacja
  2. Profilaktyka
  3. Oczyszczanie skóry
  4. Terapia emolientowa

Druga linia terapeutyczna – miejcowe leczenie przeciwzapalne

  1. Miejscowe glikokortykosteroidy
  2. Miejcowe inhibitory kalcyneuryny
  3. Leki przeciwdrobnoustrojowe
  4. Taniny
  5. Leki przeciwhistaminowe

Trzecia linia terapeutyczna – leczenie systemowe

  1. Cyklosporyna A
  2. Metotreksat ( MTX)
  3. Azatiopryna
  4. Mykofenolan mofetylu
  5. Glikokortykosteroidy
  6. Fototerapia